Mae’r issues o amghylch Facebook Gaeleg ac ariannu cyhoeddus i’r we yn haeddu cofnod iddo’i hun.

PS, byddai opsiwn ‘rhagolwg’ yn handi!

Dwn i’m am Digg, dw i ddim yn ei ddefnyddio – ond dychmyga i bod angen mass reit sylweddol i wneud o bleidleiswyr (50+ o leiaf?) iddo fod werth o.

Gallech ddefnyddio delicious gyda’r blog yma – ychwanegu ffenest fach ar y dde yn arddangos RSS o tag arbennig (e.e. metastwnsh) sy’n rhoi’r cyfle i ddarllenwyr yn ogystal a chyfranwyr y blog nodi storiau all fod o ddiddordeb – mae fel microflogio.

Dau beth yng glwm a’r cofnod yma a all fod o ddiddordeb

1. Bwrdd Iaith Gaeleg y Alban am wario £250,000 ar wefan rhwydweithio cymdeithasol newydd yn yr iaith!

2. QYPE, gwefan adolygu mannau fel tai bwyta a siopau etc yn rhyddhau eu API ac yn cynnig $3,500 am yr app gorau. Fyddwn i ddim yn gwybod ble i ddechrau gyda API, ond efallai bod rhai tyma sydd yn, a beth sy’n ddiddiorol am QYPE yw’r ffordd mae nhw wedi gwneud rhyngwyneb y wefan yn amlieithog (syml dybiwn i) ond sydd hefyd wedi gwahanu’r cynnwys yn ôl iaith hefyd.

Oes na le i rhyw fath o Digg Cymraeg efallai?

Mae’r ffrwydrad cyfryngau newydd yn digwydd yng Nghymru, ond yn y Saesneg hyd y gwela i. Hwn yw’r broblem efallai. Pan mae dy ganfas di mor eang ac ‘y byd’ mae’n gryn demtasiwn i wneud rhywbeth yn Saesneg yn hytrach na iaith lai o lawer ei siaradwyr fel Cymraeg.

Neu efallai taw’r broblem yw bod y ffrwydrad cyfryngau newydd ond yn digwydd ar lefel fach yng nghyd-destun pethau eraill y DU, ond mae’n teimlo’n fwy gan bod pawb yn siarad yn uchel amdano. Pan ti’n sôn wedyn am geek fyd Cymru, mae ar lefel llawer llai, ac wedi ei ganolbwyntio mewn dinasoedd. Ac wedyn os doi di a geek fyd Cymraeg sydd a’r potensial i wneud pethau cyffrous gyda fideo a’r we ac ati – yna mae’n fach iawn iawn.

Dwi weithiau’n teimlo bod y geek-fyd yn meddwl ei fod yn cael effaith llawer mwy nac y mae, gweler hype Twitter fel enghraifft o hyn. Just geeks sydd yno rili, a lot ohonyn nhw. Efallai taw dyna pam dwi’n eitha lecio fo. Dwi ddim yn gweld lot fawr o maisntreaming yn digwydd efo Twitter, er cymaint mae pawb yn dweud. Dyw rhan fwyaf o bobol ddim eisiau bod ‘always-on’, nac efo’r amser.

Dwi’n edrych mlaen yn arw i weld dy fideo-blog Cymraeg, a dwi’n credu bod angen annog llawer mwy o hyn. Mae darllediadau gwe yn y Llydaw yn boblogaidd iawn, am eu bod nhw’n ifanc a ddim yn sefydliadol fel mae S4C. Does dim digon o bethau gwrth-sefydliadol amlwg yn y Gymraeg! Ma hyd yn oed Bandit yn sefydliadol –> lle ma’r wefan gerddoriaeth an-sefydliadol Gymraeg? (Curiad ydi’r unig un, ers i Unarddeg ddisgyn hyd y gwela i).

O ran RSS feeds, mae angen gwneud nhw’n llawer mwy hygyrch i bobol. Rhoi’r opsiwn i ebostio diweddariadau yn lle defnyddio darllenwyr ffrydiau. Canran fach o bobol sydd yn defnyddio nhw, felly mae angen gwneud hi’n haws eto i bobol dderbyn cynnwys yn rheolaidd gyda RSS. Ma’n nyts fod y Llywodraeth yn tynnu nôl arnyn nhw fodd bynnag.

O ran y geiriaduron sydd gan Fwrdd yr Iaith / Canolfan Bedwyr, dwi’n deall bod yno elfen fasnachol i ddefnydd o’r rhain gan eu bod wedi cael eu datblygu gan sefydliad ymchwil a meddalwedd sydd yn edrych i fasnacheiddio, fel mae llawer o sefydliadau sydd ynghlwm â Phrifysgolion yn gorfod gwneud. Fodd bynnag, dylai rhywbeth mor sylfaenol a geiriaduron fod ar gael i’w defnyddio mewn ffyrdd creadigol, yn arbennig pan ein bod ni’n wlad mor fach. Mae’n un peth i’r OED gadw eu data pan fo geiriaduron Saesneg eraill ar gael i’w stwnsho, ond allwn ni ddim fforddio gorfod gweithio ar adeiladu ail set o ddata sy’n rhydd fel mae Eurfa’n gwneud, pan ddylen ni fod yn defnyddio’n adnoddau i’r max.

Ond yn dilyn o hyn dwi’n sylwi ar wefan BYIG eu bod nhw’n dweud y bydd pob meddalwedd mae nhw’n ariannu o hyn allan ar gael yn rhad ac am ddim, gan ddechrau gyda Cysgliad i’r Mac.

O ran y bobol fyddai a’r potensial i wneud defnydd o’r wybodaeth, petasai ar gael, wyt ti’n cytuno bod angen chwistrelliad o fuddsoddiad mewn cynhyrchwyr cynnwys a chyfryngau digidol er mwyn hwyluso hyn a sicrhau bod yna genhedlaeth newydd o gynhyrchwyr sydd yn datblygu gwefannau gyda’r Gymraeg yn flaenllaw yn eu meddyliau.

Alla i weld problem yr OS mewn rhyddhau eu data os yw 50% o’u hincwm yn fasnachol. Buasai’n ergyd drom iddyn nhw, a phwy fasa’n darparu’r shortfall?

O ran cael pobol gyda get up and go – yn sicr mae angen datblygu meddylfryd o fewn pobol sydd a diddordeb yn y we i wneud pethau yn Gymraeg. Ond faswn i’n dadlau fod angen hwb ychwanegol i wneud hynny. Dim ond hyn a hyn all pobol wneud yn wirfoddol.

Rhys: ti’n codi pwyntiau dilys iawn am ddiffyg defnyddwyr a phobl i ddefnyddio’r data. Ond rhaid i ni ddechrau meddwl am y pethau ma a chael sefydliadau i ystyried eu rhyddhau. Wedi’r cyfan da ni ddim yn gwybod ar hyn o bryd pa ddefnyddiau creadigol allai gael ei wneud ohonyn nhw.

Dwi’n credu fod cael They Work For You i’r Cynulliad yn hanfodol ar gyfer democratiaeth ein glwad. Mae’n cynyddu atebolrwydd yn aruthrol drwy allu tracio pethau lleia fel keywords ac unigolion trwy RSS.

Diolch i bawb am eich sylwadau. Ddoi nol i ymateb i’r lleill nes mlaen.

Esgusodwch fy Gymraeg i ond hoffwn i cyfrannu fy 2 ceiniog.

Dw i wedi meddwl amdano pethau a mae’n cyffrous weithiau. Ond fel arfer, mae’n digalon.

Rhodri, rwyt ti’n ffeindio un problem fawr – ond dyma llawer o problemau cyffredinol:

1. Prif-statws o Silicon Valley, California yn technoleg beth bynnag. Mae nhw yn edrych at y dyfodol a datblygu llawer o gwasanaethau, blatformiau, ayb. Ond, fel arfer mae nhw yn ficsio broblemau leol. Basai unrhywun yn wneud rhywbeth defnyddiol i eu hunan. Dw i’n meddwl amdano pethau yn fy mhywyd. Mae’n anodd os ti eisiau defnyddio stwff – dydy nhw ddim yn deall neu meddwl amdano Gymraeg.

2. Felly, mae Ewrop yn araf oherwydd rheswm ariannol. Dw i’n meddwl Llundain yn araf eto. Weithiau gallen i weld llwyddiant Ewropeaidd. Ar enghraifft yn y byd gwe2.0, oedd Skype (Estonia) a Last.FM (Llundain) yn dechrau fel start-ups clasurol. Ond cafodd eu werth nhw i cwmniau yn USA – prynodd eBay Skype a phrynodd CBS Last.FM.

3. Yn ieithoedd lleiafrifol, mae rhifau yn bach, fel ddweudaist ti.

4. Mae Cymry yn araf i gwrdd tecnoleg newydd. Dyma dwy enghraifft yn y byd arlein. Ble mae’r podledu Cymraeg? Ble mae’r fideo-blogs Cymraeg? Efallai gallet ti ffeindio un neu dau ond ble mae’r explosion cyfryngau newydd? Hoffwn i ymarfer fy Cymraeg i! (Gyda llaw, bydda i dechrau fideo blog Cymraeg yn fuan. Bydda i postio fideos gyda syniadau DIY, lefel mynediad am y person ifanc/dechrauwr. Fel Blue Peter ond mwy secsi a mwy punk. Dw i’n agor i syniadau. Dw i eisiau help gyda Cymraeg hefyd.)

Wrth gwrs, dw i wedi siarad amdano cwmniau start-up. Mae pob start-up yn dechrau fel syniad bach, mash-up, prawf neu hac ymchwilio&datblygu. Ond mae Silicon Valley yn dda iawn achos mae ecosystem llawn gyda nhw – syniadau, pobol, arian menter a ysgogiadau i datblygu pethau newydd.

Ble mae’r ysgogiadau yma? Gallet ti dweud “rhaid iddyn ni ddim yn cael ysgogiadau” i chwarae o gwmpas gyda gwybodaeth. Rwyt ti’n cywir. Ond mae ysgogiadau yn gweithio yn y ffordd arall. Allai cwmniau mawr a llywodraeth ddim yn adnabod rheswn i rhyddhau gwybodaeth fel RSS ayb. Peidiwch yn dweud API – peidiwch yn meddwl amdano API eto.

Deu enghraifft

- Llynedd, gorffenodd Llywodraeth llawer o RSS feeds achos oedd eu safleoedd we nhw yn rhedeg yn araf! (Siaradais i gyda person yn y swyddfa.) Sefyllodd unrhywun i gwyno? (OK, gwynais i ddim eto.)

- Hoffai Bwrdd yr Iaith Gymraeg ddim yn rhyddhau geiriau Cymraeg dan trwydded GPL. Mae’n pwysig am cyfieithiad peiriant a adnabyddiad-iaith. Oedden nhw wedi casglu geiriau gyda arian cyhoeddus. (A rhyddhodd bwrdd yn y fro Basque eu geiriau nhw.) Gallen ni defnyddio Apertium ar hyn o bryd, ond mae gwybodaeth ByIG yn mwyaf. Pwysig.